sığırlarda şarbonun belirtileri / Bu hastalığa dikkat! - Özel Haber - Tarım TV

Sığırlarda Şarbonun Belirtileri

sığırlarda şarbonun belirtileri

Sığırlarda Şarbon ( Antrax ) Hastalığı

Sığırlarda Şarbon ( Antrax ) Hastalığı

Hastalığın etkeni, Bacillus antracis, sporlaşarak çoğalan bir bakteridir. Bacillus antracis, 55 - 60 C°' de dk.' da in aktif hale gelirken, sporları toprakta, merada ve sularda 50 ve 60 yıl arasında canlı kalabildiği gibi, fiziksel ve kimyasal etkilere karşı çok dayanıklıdır.  sayılı Hayvan Sağlığı ve Zabıtası Kanununa göre Antraks ihbarı mecburi hastalıklardan olup, hastalığa yakalanmış hayvanlar tazminatsız olarak öldürülür ve imha edilir.

BULAŞMA

    Bulaşma başlıca 3 yolla olmaktadır;

  • Sindirim yoluyla (Bağırsak şarbonu)
  • Solunum yolu ile (Akciğer Şarbonu)
  • Deri yolu ile (Deri Şarbonu)

Son iki Şarbon türü ‘Meslek Hastalığıdır.

BELİRTİLERİ

  • Per Akut Form
  • Akut Form
  • Kronik form

Şarbon olan hayvanda ölümden hemen önce veya hemen sonra:

  • Anüs, burun delikleri, vulva gibi doğal deliklerden kan gelir.
  • Gelen kan katran rengindedir ve pıhtılaşmaz.
  • Ölüm sertliği (Rigor mortis) şekillenmez.
  • Deri altı ödemler tipiktir.

Bu belirtilerin görüldüğü hayvanlara otopsi yapılmaz. Ölen hayvanların kadavrası açılmadan, derin bir çukura kireç dökülerek gömülür. Böylece saat içerisinde bakteri tahrip olur ve hastalığın yayılımı engellenir.

KORUNMA YOLLARI

  • Antrakstan ölmüş hayvanların yakılarak veya 2 metre derine gömülüp üzerine bol sönmemiş kireç tozu serperek ortadan kaldırılması gerekir.
  • Hastalığın merada çıktığı durumlarda mera duyarlı hayvanlara kapatılır, hastalar ayrılır, sağlamlar daha yüksek yerlere taşınır ve aşılanırlar.
  • Hastalık ahırda çıkmışsa hastalar ayrılır ve gerekirse tedaviye alınır. Sağlamlara aşı uygulanır. Tüm ahır malzemesi dezenfekte edilir.
  • Yine hasta hayvanların temas ettiği nakil vasıtaları dezenfekte edilir. Hayvan yemi veya artıkları ve hayvansal maddeler yakılarak imha edilir.
  •  Hasta ve hastalıktan şüpheli hayvanların kesilmesi ve etlerinin tüketimi yasaktır.
  • Ölen hayvanlara otopsi yapılmaz.

Diğer Haber Başlıkları

Şarbon
Halk arasında hayvanlarda “DALAK” , insanlarda “KARAÇIBAN ve KASAP ÇIBANI” olarak da bilinen Şarbon esas olarak otçul hayvanların bir hastalığı olup, Bacillus anthracis bakterisi tarafından oluşturulur. İnfekte hayvanlardan direkt veya indirekt yollarla insanlara bulaşabilen zoonotik bir infeksiyondur.
Hastalık bütün memeli hayvanlarda görülebilir. Çiftlik hayvanlarından en çok koyun, keçi ve sığırlarda ölüm oluşturur. Yurdumuzun her bölgesinde ve her mevsimde ortaya çıkar. Genç hayvanlar, ergin ve yaşlılardan daha duyarlıdırlar. Açlık, yorgunluk, yolculuk, kötü bakım, iç ve dış parazitler, fazla sıcak ve soğuk hava, iyi beslenememe gibi stres faktörleri hastalığın çıkış ve yayılışına büyük ölçüde yardımcı olurlar.
Etken Bacillus anthracis aerob, Gram pozitif, basil şekilli, hareketsiz bir bakteridir. Etken olumsuz çevre koşulları ile karşılaştığında basil şeklini değiştirmeyen merkezi yerleşim gösteren spor formuna dönüşür. Sporlar dış ortamlara, kuruluğa, soğuğa, ultraviyole ışınlarına, yüksek ve düşük pH derecelerine ve kimyasal dezanfektanlara oldukça dayanıklıdır. derecede 30 dakikada, derecede 2 dakikada inaktive olurlar. Basiller, infekte kan ve dokulardan yapılan preparatlarda Giemsa boyamada basil mor, kapsülü pembe renkte görülür..
Bulaşık merada otlayan hayvanlar veya buradan elde edilen bulaşık yemleri tüketen hayvanlar hastalığa yakalanır. Hastalık her mevsimde görülürse de en çok mera döneminde ortaya çıkar. Özellikle otlar kurumaya başladığı zaman dikenlerin ağızda açtığı yaralardan mikroplar kolayca vücuda girer. Ahırdaki hayvanlar bulaşık yem ve otlarla mikrobu alırlar, solunum ve deri yolu ile de hastalık bulaşabilir. Aşırı kullanılmış meralar, bataklık ve engebeli arazi, açlık, yorgunluk, uzun süreli ve kötü koşullarda hayvan nakli, hayvanların direncini kırdığı için hastalık daha çok görülür. Mevsimlerdeki değişiklikler mesela aşırı yağış veya aşırı kuraklık olduğu zaman hastalık artabilir. Sıcak ve rutubetli bölgelerde diğer yerlerden fazla hastalık görülür.
Hayvanlarda da diğer memelilerde olduğu gibi bulaşma başlıca 3 yolla olmaktadır;
Sindirim sistemi ile: Bulaşık ot, su, yem gibi gıdaların ağız yolu ile alınması ile olur. Solunum yolu ile: Hayvanlarda nadir görülen bu bulaşma şekli insanlarda sporların, hayvan postu, kıllar, yün ve yapağı ile gerçekleşir.
Deri yolu ile: Deride oluşan çeşitli portantrelerden (ısırma, kırpma, sıyrık, çizik v.s.) etkenin girmesiyle olur.
Hastalığın inkübasyon süresi, hayvanın türüne, direncine, vücuda giren etkenin miktarına, virülansına ve etkenin giriş yoluna göre değişmek üzere gün arasındadır. Hastalık koyun ve keçilerde perakut ve akut bir seyir izleyerek gün içinde ölümle son bulur. En fazla titreme, sendeleme, solunum güçlüğü, kan işeme ve doğal deliklerden kan gelmesi (ölümden önce veya sonra), boğaz altında ve vücudun diğer yerlerinde ödemler, nekrozlar, deride pustüller gibi klinik bulgular görülür. Sığırlarda tablo daha az belirgin olmakla birlikte koyun ve keçilere benzer.
 
Et Muayenesi ve Nekropside Şarbon
Eğer Şarbon klinik belirtileri tipik veya en azından bu hastalık yönünden ciddi şüpheler var  ise kesinlikle sporlanmadan kaynaklı ciddi bulaşmaları önlemek için nekropsi yapılması yasaktır.
Eğer hayvan kesilmiş ise (mezbahada yada klinik belirti göstermeyen hayvanların nekropsisinde) çabuk bir kokuşmanın meydana geldiği gözlenir. Doğal deliklerde pıhtılaşmayan kan gözlenir. Dalak şişmiş ve kapsüla gergindir. Dalağın büyüklüğü katına ulaşabilir. Dalak kesitlerinde yoğun bir kan akışı gözlenir. Aynı zamanda damarlarda bulunan kan hava ile temas ettiği an koyulaşır ve pıhtılaşmaz. Böbrek ve karaciğerde şişme gözlenir. İnce bağırsaklar parlak kırmızı renkte ve üzerinde hemorajik odaklar gözlenir. Vücut boşluklarında kanlı eksudat, kadavrada septisemik bir görüntü dikkat çeker.
Mezbahada şarbonun Veteriner Hekim tarafından tespit edilmesi halinde diğer personel hemen bilgilendirilmeli ve koruyucu tedbirler alınmalıdır. Şarbon gözlenen karkaslar, iç organları ve diğer organları insan tüketimine sunulmadan total imha edilmelidir.
Kesim hattında bulunan bir önceki ve bir sonraki karkaslarda bulaşma riski göz önüne alınarak total imha edilmelidir.
Hastalık tazminatlı bir hastalık değildir ve hastalıkla ilgili bütün teşhis masrafları ile tedbirlerin alınması sırasında oluşacak masraflar yetiştiriciye aittir. Hastalık durumunda ŞARBON HASTALIĞINA KARŞI KORUNMA VE MÜCADELE YÖNETMELİĞİ (Resmi Gazete Tarihi: Resmi Gazete Sayısı: ) hükümlerine göre hareket edilir.
Korunma Yöntemleri
1-Şarbondan ölmüş hayvanlar en az 2 metre derinlikte (Derin olmayan çukurlarda solucan ve böceklerin sporları yüzeye çıkarma olasılıkları vardır) bir çukura üzerine sönmemiş kireç dökülerek gömülür. Eğer mümkün ise yakma fırınlarında da imha edilebilir.
2-Hastalığın çıktığı durumlarda bölgedeki meralar hayvancılık açısından kapatılmalıdır.
3-Hastalık çıkan sürülerde hastalık belirtileri gösterenler ile göstermeyenler ayrılır. Veteriner hekim tarafından hayvanlardan numune (Kan frotisi ya da pamuğa emdirilmiş kan) alınarak en yakın enstitüye gönderilmesi gerekmektedir. Hastalık belirtisi gösteren hayvanlar gömülerek imha edilirler. Hastalık çıkmayanlar en kısa sürede aşılanmalıdır. Hastalığın ortaya çıktığı yerde hayvanlar en az beş yıl süreyle aşılanmalıdır. Koruyucu aşılama genel olarak ilkbaharda yapılır. (Bağışıklık günde oluşmakta ve bağışıklık ay sürmektedir)
4-Hastalık çıkan sürülerde tüm ahır, ahır ekipmanları, veteriner hekim ekipmanları ve nakil araçları vb. yoğun bir şekilde  dezenfekte edilmelidir.
5-Hastalık çıkan sürülerde bulaşma ihtimali olan tüm yemler imha edilmelidir.
6-Mezbaha ve nekropsi durumlarında gereken tedbirler diğer bölümde yazılmıştır.
 
İnsanlarda Şarbon
Etkenin vücuda giriş yerine göre deri, barsak ve solunum sistemi şarbonu
Deri Şarbonunda şarbon mikrobu bulaşan kişi bunu anında anlayamaz. Hastalık gün sonra deride kabarcık oluşturarak ilk gözle görülür belirtisini ortaya çıkarır. Sinek ısırığına benzer bu kabarıklık tedavi edilmez ise, baloncuk halini alarak daha da ilerlemeye başlayıp kara lekeler oluşturur. Bu belirtilere rağmen tedavi edilmeyen şarbon hastalığı duruma göre ölüm ile sonuçlanabilir.
Bağırsak şarbonu, bağırsak bölgelerindeki organları etkileyerek bulantı kusma ile kendini gösterir, ilerledikçe kan zehirlenmesi, kanlı kusma, kanlı idrarla devam eder. Bağırsak şarbonunda hastaların %50 gibi yüksek bir oranı kaybedilir.
Akciğer şarbonu en tehlikeli ve ölümle sonuçlanan türüdür. Grip gibi başlar fakat çok kısa sürede tüm hastalarda ölüm ile sonuçlanır.
Korunma
1-Hasta hayvanlarla ve temasta bulundukları materyallerle  temas minumum seviyeye indirilmeli
2-Hayvan yetiştiriciliğinde çalışan kişiler (Veteriner Hekim, Veteriner Sağlık Tekniker ve Teknisyenleri, Bakıcılar, Sağımcılar vb.) uygun kıyafet, eldiven ve şüpheli durumlarda maske vb. koruyucu tedbirleri almak zorundadır.
3-Hastalıktan şüpheli hayvan kesilmemeli ve nekropsi yapılmamalıdır.
4-Hastalık şüpheli ölümlerde taşıma esnasında hayvanların doğal delikleri tendürdiyotlu pamuk ile kapatılıp bu şekilde sevki yapılmalıdır.
5-Hastalık şüpheli hayvanların hiçbir şekilde kendisi ve yan ürünleri(süt, sakatat vb.) tüketilmemelidir.
Sağaltım
En çok kullanılan tedavisi antibiyotiklerdir. Hastalığın bulaştıktan sonra ilerlemesi tedaviyi imkansız kılmaktadır. Erken teşhis her hastalıkta olduğu gibi bu durumda da çok büyük öneme sahiptir. Yapılması gereken en doğru adım bu hastalıktan korunmaktır. 

ŞARBON (ANTRAKS, KARAKABARCIK)

Ankara, İstanbul ve Bitlis başta olmak üzere Eylül ’de ortaya çıkan vakalar ve kordon/karantina uygulamaları nedeniyle gündeme gelen Şarbon, hem hayvanları hem de insanları etkileyebilen ciddi, ölümcül bir hastalıktır. Şarbon hastalığının nedeni Robert Koch tarafından yılında keşfedilen Bacillus Anthracis adı verilen bakteriler ve bakteri sporlarıdır.

Tüm hayvan türlerinde de görülebilen şarbon, temel olarak sığır, koyun ve keçi gibi hayvanlardan insanlara bulaşan zoonotik bir hastalıktır. Enfekte olmuş hayvanlar, yün, etleri ile temas, solunum veya sindirim yoluyla insanlara bulaşabilir. Şarbon biyolojik silah olarak da kullanılabilir. İnsandan insana bulaşmaz.

Hastalığın belirtileri mikrobun vücuda girmesinden gün sonra görülmeye başlar. En yaygın görülen ve daha hafif seyreden deri şarbonudur (Bakınız Şekil 1). Deride kabarıklık ve kaşıntı ile başlar gün içinde içi su dolu kabarcığa dönüşür daha sonra ortası siyah renkte yara meydana gelir.

Şekil 1. Deri Şarbonu (Karakabarcık)

Ayrıca, daha seyrek ama daha ağır seyreden akciğer, bağırsak ve enjeksiyon şarbonu görülebilmektedir. Akciğer (solunum) Şarbonu; soğuk algınlığına benzeyen belirtilerle başlar, yüksek ateş ve titremeler görülür, birkaç gün sonra ağır solunum güçlüğü, şok ve tedavi edilmez ise ölüme yol açar.

Bağırsak (gastrointestinal) Şarbonu, bulantı, kusma, iştahsızlık, ateşle ile başlar, bunu karın ağrısı, kanlı kusma ve kanlı ishal izler, tedavi edilmez ise %50 ölüm ile sonuçlanır.

Enjeksiyon Şarbonu; yılında tanımlanan en yeni şarbon türüdür, damar içi madde kullanan kişilerde enjeksiyon yapılan bölgede derin enfeksiyon veya kan yolu ile vücudta yaygın enfeksiyona (sepsis) yol açar.

Şarbon vakaları veteriner halk sağlığı hizmetleri yetersiz olan ülkelerde yaygın olarak görülmektedir. Şekil 2’de şarbonun salgınlarla seyrettiği (epidemik) veya insidansının hep çok yüksek (hiperendemik), seyrek (sporadik), olası şarbonsuz (probably free) ve şarbonsuz (free) bölgeler gösterilmektedir. Türkiye haritada kırmızı ile şarbonun epidemik ve hiperendemik olduğu ülkeler içinde yer almaktadır.

Türkiye’de Sağlık Bakanlığı Halk Sağlığı Genel Müdürlüğü verilerine göre yıllarında şarbon olgularının dağılımı Şekil 3’te verilmiştir.

Şarbon olgularının yılında illere göre dağılımı Şekil 4’de verilmiştir, 14 ilden olgu bildirimi yapılmıştır.

Şarbon riski altında olan bazı gruplar;

&#; Veterinerler

&#; Hayvancılıkla uğraşanlar

&#; Laboratuvar çalışanları

&#; Şarbon sporları içeren bir “biyoterörizm” olgusuna maruz kalabilecek posta çalışanları, askeri personel vb.

Şarbon tedavisi mümkün olan bir hastalıktır.

Şarbon şüphesi olan durumlarda mutlaka bir sağlık kuruluşuna başvurulmalıdır. Hayvanlar aracılığı ile bulaşan hastalıklardan korunma konusunda öteden beri “Tek Sağlık -One Health” yaklaşımı benimsenmiştir. Bu yaklaşım gereği insan, hayvan ve çevre sağlığı bir bütün olarak ele alınmalı ve bütün adımlar bu yaklaşımın gereği ile uyumlu olarak atılmalıdır. Veteriner halk sağlığı hizmetleri güçlü olan ülkelerde pek çok zoonotik hastalığın insidansında belirgin azalma sağlanmıştır.

Gıda Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı’nın yılında ‘Şarbon Hastalığına Karşı Korunma ve Mücadele Yönetmeliği’nde “hayvanlarda şarbon tespit edilmesi durumunda alınması gereken tedbirler arasında kordon (giriş ve çıkışların kontrol altına alınması), hastalık görülen mihraklarda bulunan büyük küçük baş hayvanların tamamının beş yıl boyunca aşılanması ve hayvan nakillerinde beş günlük bir süre ile yeni olgu görülmez ise nakle izin verilir” denilmektedir.

Şarbondan korunmak için neler yapabilirsiniz?

&#; Hayvancılık ile uğraşanlar hayvanlarını şarbona karşı mutlaka aşılatmalıdır.

&#; Şüpheli hayvan ölümlerini yetkililere (tarım ve orman bakanlığı İl-ilçe müdürlükleri) bildirilmelidir.

&#; Şarbonlu hayvanlar, ölmüş hayvanlar kesilmemeli ve etleri yenilmemelidir.

&#; Salgın sırasında olası riskli temas olabileceği durumunda örneğin hayvan ölülerinin atılmaya hazırlanması, kontamine bölgeye giriş gibi durumlarda personel koruyucu ekipman kullanılmalıdır. Eller sık sık yıkanmalı, ağız, burun, göze temas ettirilmemelidir.

&#; Hastadan hastaya bulaşmaz ama giysilerinde ve üzerinde sporlar olabilir. İyi bir su-sabunla vücut yıkama ve yüzeylerin formaldehitle temizlenmesi önerilir.

&#; Et ve hayvan ürünlerine çıplak elle dokunulmamalı, eller iyice yıkanmalıdır.

&#; Çiğ et-hayvan ürünleri ile diğer yiyeceklerin teması önlenmeli, mutfak tezgâhları iyi temizlenmelidir.

&#; Etler asla çiğ tüketilmemelidir. En az 15 dakika kaynatılmalı, iyi pişirilmelidir.

&#; Şarbondan etkilenmiş sürüde bulunan diğer hayvanların sütleri kaynatılarak veya pastörize edilerek tüketilmelidir.

Prof. Dr. Deniz ÇALIŞKAN
Halk Sağlığı Anabilim Dalı

ŞARBON

BİLGİLERİMİZİ TAZELEYELİM

 

Şarbon, (antraks) toprakta bulunan bir bakterinin neden olduğu ve otçul hayvanlardan insana bulaşan ciddi bir hastalıktır. Daha çok sığır, koyun ve keçi gibi hayvanları etkiler. Ancak hasta hayvanlara ve ürünlerine temas eden insanlara da bulaşır, kısa süre içinde teşhis edilip tedavi edilmez ise ölümcülolabilir. Hastalığın insanlardaki seyri şarbon mikrobunun vücuda nasıl girdiğine bağlı olarak değişir. Şarbon bakterisi deri, akciğerler veya sindirim sistemi yoluyla vücuda girebilir. Belirtileri hastalığın bulaşma şekline göre değişir; Tüm şarbon türleri vücuda yayılabilir ve zamanında tedavi edilmez ise ölüme neden olabilir.

Şarbona neden olan Bacillus antracis bakterisi çok dayanıklıdır ve rutin kullanılan dezenfektanlara dirençlidir. Hastalığa, hasta hayvan ile temas, hastalıklı etleri yemek ya da şarbon sporlarını solumak neden olur. Hastaların %95’inde deri şarbonu görülür. Deri şarbonuna halk arasında kara çıban da denilir. Şarbonlu etlerin yenilmesi ile bağırsak şarbonu oluşur; ölüm oranı diğer tiplere göre daha yüksektir.

Şarbon bakterisi çok dayanıklıdır,  °C derece gibi yüksek sıcaklıkta bile 30 dakika bekledikten sonra ölür, toprak ve suda 60 yıl boyunca canlı kalabilir.Şarbon insandan insana soğuk algınlığı veya grip gibi bulaşmaz, deriden temas ile bulaşabilir. Sporla çoğalan bir bakteri cinsidir, porlar dış ortamlara, kuruluğa, soğuğa, ultraviyole ışınlarına ve kimyasal dezenfektanlara oldukça dayanıklıdır.

 

Şarbon türleri

Deri şarbonu

Ciltte kesik veya açık yaralara sahip insanlar enfekte hayvanlara temas ettiğinde gelişir. En yaygın görülen şarbon şeklidir ve en az tehlikeli olandır. Özellikle el, kol, yüz ve boyun gibi açıkta kalan bölgelerde sık görülür. Bakterinin deri içinde depolanmasıyla ciltte kabarcık oluşumu arasında geçen süre genellikle gündür. Kabarcık ilk aşamada böcek ısırığına benzer ve kaşıntı yapar. Bakterinin aktifleşmesi ile toksin üretimi başlar. Üretim sonucunda kabarcıkların etrafında ödem oluşur. Kabarcık genişleyerek ortasından çöker ve sıvı ile dolar. Daha sonra kuruyarak kara çıban görünümü alır. Ciddi hastalıkta lezyon özellikle göz çevresi, yüz, boyun ve göğüs üst bölümünde ise aşırı ödem ile seyredebilir. Bu durum malign (kötü huylu) ödem olarak adlandırılır. Halk arasında kara çıban olarak bilinen deri şarbonu bazen solunumu etkileyecek kadar ciddi olabilir. Hastaların yalnızca %50’sinde ateş, halsizlik bulunur. Tedavi edilmeyen deri şarbonunda ölüm oranı % civarındadır.

 

Akciğer şarbonu

Nadiren görülür ama şarbonun en ölümcül şeklidir. Bakteriler nefes yoluyla bulaşır ve akciğere yerleşir. Hastalığın bu formu kontamine kıl, yün ve diğer hayvan ürünleri ile ilişkili endüstriyel hastalık şeklinde oluşur ya da bioterörizm ile ilişkili olabilir. Enfeksiyon genellikle bakteriye maruz kalındıktan bir hafta sonra gelişir, ancak 2 aya kadar sürebilir. Erken fark edilip tedavi edilmezse hastalığın ilerleyen aşamalarında hasta komaya girerek ölebilir.

 

Sindirim sistemi şarbonu

Şarbonlu hasta hayvanların ürünleri yenildiğinde ya da içildiğinde sindirim sistemindeki mukoza tabakasında şarbon lezyonları oluşur. Bakteriler ağızdan bağırsağa kadar herhangi bir bölgede tahribata yol açsa da genellikle ağız-yutak boşluğunda ve bağırsaklarda daha etkindir. Kanama ve karında sıvı birikmesine neden olabilir. Erken dönemde; bulantı, kusma iştahsızlık, hafif ishal ve ateş gibi belirtileri olabilir. Bu nedenle erken dönemde tanı güçtür. Enfeksiyon genellikle mikroplu gıdaların tüketilmesinden gün sonra gelişir. Erken teşhis edilmezse ölümcül olabilir.

 

Şarbon belirtileri

 

Deri şarbonu belirtileri

  • Yüz, boyun, kol veya ellerde kaşıntıya neden olan küçük kabarcık veya şişlik

  • Yaraların etrafında ödem

  • Küçük kabarcıklardan sonra görülen siyah merkezli ağrısız cilt ülseri

  • Kara çıban görünümlü cilt yaraları

  • Boğaz ve yakındaki lenf bezlerinde şişme

  •  

Akciğer şarbonu belirtileri

  • Birkaç gün sürebilen boğaz ağrısıhafif ateş, halsizlik ve kas ağrıları (grip gibi)

  • Hafif göğüs rahatsızlığı, nefes darlığı

  • Kanlı tükürme, ağrılı yutma, öksürük

  • Sersemlik veya baş dönmesi

  • Mide bulantısı, kusma veya mide ağrıları

  • Baş ağrısı, aşırı Terleme

  • Aşırı yorgunluk, vücut ağrıları

  • Hastalık ilerledikçe yüksek ateş, solunum problemi, şok ve menenjit

 

Sindirim sistemi şarbonu belirtileri

  • Ateş, titreme ve iştah kaybı

  • Boyun ve boyun bezlerinin şişmesi

  • Boğaz ağrısı, ağrılı yutma, ses kısıklığı

  • Bulantı ve kusma, özellikle kanlı kusma

  • Baş ağrısı, Karın ağrısı

  • Kızarma (kırmızı yüz) ve kırmızı gözler

  • Bayılma, karın şişmesi (mide)

  • Hastalığın sonraki aşamalarında şiddetli, kanlı ishal

 

Şarbon tanı ve tedavisi:

Hastanelerde hastalığın tanı testleri uygulanmakta ve uygun tedavi verilmektedir. Şüphe durumunda gecikmeden hastaneye başvurulması tedavi başarısını artırmaktadır.

Şarbon aşısı

Şarbon aşısı canlı bakteriler içermez ve enfeksiyona yol açmaz. Hem cilt hem de akciğer şarbonuna karşı koruma sağlamaktadır. Ancak genel bir şarbon aşısı uygulaması yoktur. Aşı daha çok enfekte olan hayvanlar ile el teması olanlara, belirli laboratuar çalışanlarına ve bazı askeri personele önerilir. Ayrıca şarbon hastalığı geçirenlere de şarbon aşısı yapılabilir. Altı ayda bir yapılan üç aşı etkili bir koruma sağlar.

 

Şarbondan korunma yolları

  • Şarbon bakterileri toprakta yıllarca yaşayabilir. Bu nedenle şarbon hastalığının yaygın görüldüğü bölgelerde hayvanlara aşı yapılmalıdır.

  • Hayvanlarda şarbon vakasına rastlanıldığında kesinlikle sağlık birimlerine haber verilmeli ve bölgenin karantina altına alınması sağlanmalıdır.

  • Karantina süresi sona ermeden hayvanlar kesilmemeli ve etleri tüketilmemelidir.

  • Şarbonlu olduğundan şüphelenilen veya şarbondan ölen hayvanlar asla kesilmemeli, derisi ya da postu yüzülmemelidir.

  • Şarbondan ölen hayvanlar yakılarak imha edilmeli ya da yaklaşık 2 metre derinliğinde çukurlar açılıp üzerlerine sönmemiş kireç dökülerek gömülmelidir.

  • Hasta hayvanların bulundukları yerler ve taşındıkları araçlar dezenfekte edilmelidir.

  • Hasta hayvanların temas ettiği yemlikler ve gübreleri yakılarak imha edilmelidir.

  • Şarbonun yaygın olduğu bir ülkeye seyahat edildiğinde mümkün olduğunca hayvan ve hayvan derileriyle temastan kaçınmalıdır. Ayrıca iyi pişirilmemiş et yenmemelidir.

  • Hayvanlar ve ürünleriyle temasta olanlar vücut temizliğine özen göstermelidir.

  • Çiğ ya da az pişmiş et yenmemelidir.

 

Şarbonlu et nasıl anlaşılır?

Şarbon nedeniyle ölmüş olan yada hasta olduğu halde kesilip satılan hayvanların etlerinde bazı farklılıklar vardır. Şarbonlu hayvanların etlerinde çok çabuk bir kokuşma görülür. Şarbonlu etlerin çeşitli yerlerinde ödemler ve kabarmalar görülebilir. Hayvanın derisi yüzüldüğünde deri altı damarları çok dolgundur, kesilen damarlardan siyah kan gelir. Şarbonlu hayvanın kanı çok koyu renktedir ve pıhtılaşmaz. Ancak hava ile temasta bir süre sonra rengi kızarır ve pıhtılaşmaya başlar. Karaciğer, böbrekler ve dalakta ciddi oranda şişme ve büyüme vardır. Şarbonlu etin kesilen yüzü koyu renktedir, içinden katran gibi bir kan sızar.

 

 

Uzm. Dr. Hüseyin Tarakçı

Uzm. Dr. Altan Gökgöz

Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Kliniği

Kaynaklar:

  1. Centers for Disease Control and Prevention

  2. Food and Drug Administration

  3. M Doğanay, Anhrax, section 6, internal medicine: major tropical syndromes systemic infection, Infectious Disease Fourth Edition, pg:


                                         
     

nest...

batman iftar saati 2021 viranşehir kaç kilometre seferberlik ne demek namaz nasıl kılınır ve hangi dualar okunur özel jimer anlamlı bayram mesajı maxoak 50.000 mah powerbank cin tırnağı nedir